Açılış Sayfam Yap|Favorilerime Ekle
 

EyyupGUVEN.Com Hoşgeldiniz.

 
Eyyup GÜVEN » Arşiv- Mart 2012 Yıl

LOKMAN POLAT- DİYARNAME

Ekleyen: eyyüp Tarih: 25-03-2012, 00:43

Romana Filehên Dêrika Çiyayê Mazî: 'Guhar'


Lokman Polat


Romana Eyub Guven ya bi navê ”Guhar” ji nav weşanên ”Ronahî” derketiye. Roman ji şeş beşan pêk tê û 135 rûpel e. Ev romana nivîskar a duyem e. Min li ser romana wî ya yekem ku navê wê “Kulmek Morîkên Şînbirik” bû, gotareke rexneyî nivîsîbû û min qelsiya wê anîbû zimên. Ev nivîsa min di nav rûpelên pirtûka min a bi navê “Pênce Romanên Kurdî” de cih girtiye. Ev nivîsa min jî dê di nav rûpelên pirtûka min a bi navê “Sî Romanên Kurdî ” de cih bigre.
Li gor dîtina min romana Eyub Guven a yekem qels bû, loma jî min bi meraq romana wî ya duyem xwend ku ez bibînim ka tê de pêşveçûn heye, tune, bi serketî ye yan na, lewre jî min romanê xwend û nirxand. Li gor bîr û raya min, hest û ramanên min û her wiha fêrbûn û zanîna min a derbarê edebiyatê de, ev romana wî ya duyem ji ya yekem çêtir e, baştir e û serketîtir e.
Ev roman romaneke ku navçeyek ji xwe re kiriye bingeh û bi şêweyeke edebî hemû cure tiştên navçeyê û jiyan û têkildariya kesên li navçeyê rave dike. Roman romaneke navçeyî ye û bi vî cure romanî di nav edebiyata cîhanê de gelek roman hene. Gabrîel Markuzê navdar ê xelatgirê Nobelê jî di romaneke xwe de navçeyek bingeh girtiye û li ser vê bingehê romana xwe honandiye. Niha jî nivîskarekî kurd vî tiştî kiriye. Ev serketineke nivîskarîya kurd e û her wiha dewlemendiya edebiyata kurdî ye.
Nivîskarê kurd Eyub Guven romana xwe ya bi navê “Guhar” bi forma “Ez” nivîsiye. Teknîka nivîsînê, skruktur, form, tevn, honandin û ravekirina romanê baş e û tehma xwendina romaneke dide mirov. Naveroka romanê jî gelek baş e û balkêş e. Wî mijareke girîng hilbijartiye û kiriye bingeha romanê û naveroka wê bi vê mijara girîng ve honandiye.
Nivîskarê kurd Eyub Guven romana filehên Dêrika Çiyayê Mazî nivîsiye. Wekî tê zanîn li bakurê Kurdistanê çend eqaliyet hene. Ermenî jî yek ji wan gelên hindik in ku li welatê me ne. Berê hejmara wan zêde bû, lê piştî qirkirina ermeniyan hejmara wan gelek kêm bû. Niha jî li bakurê welatê me ermenî hene lê belê pirhindik in.
Li navçeya Dêrika Çîyayê Mazî malbateke ermenî ku debara xwe bi hedadiyê dikin. Kurekî ermenî ku nave wî Kêvo ye. Kêvo vebêjê romanê ye. Tişt bi devê wî tê gotin, buyer bi devê wî tê ravekirin. Cihê romanê Dêrika Çîyayê Mazî ye. Li Dêrikê fileh û kurd wekî biran bi hev re dijîn. Li Dêrikê mizgeft jî heye û dêr jî heye. Têkiliya kurdan û filehan bi hev re gelek baş e. Fileh rûnê zeytûnê, das, çakûç, mehsek, melêv û cure cure haletên hesinî çêdikin û bazirganên kurd jî wan dikirin û difroşin. Ne tenê xelkê Dêrikê, ji navçe û bajarên din, heta ji Rihayê bazirgan tên û tiştên filehan dikirin.
Di romanê de bi devê vebêj Kêvo rewşa dêrên filehan tê ravekirin. Wekî tê zanîn filehên li bakurê Kurdistanê hene, ermenî, asurî/suryanî, keldanî û nasturî ne. Berê hinek cihû jî hebûn lê niha nemane, wan koç kirine û çûne. Li Dêrika Çîyayê Mazî berê gelek dêrên xaçperestan hebûne, lê niha tenê yek dêr maye. Ev dêr jî bi fermana dewleta tirk derketiye mezatê. Dêr dê bê firotin. Dêrên ku berê hebûne hatine xirabkirin û bi kevirên dêrê li derûdorê, li gundan xanî çêkirine. Hîmê koziyên xanîyên gund bi kevirên dêrê hatine lêkirin.
Vebêjê romanê Kêvoyê fileh behsa kuştinên filehan yên sala 1915’an jî dike. Di ew sal de li hemberî filan bi fermana hikumeta Îtîhad û Terakî a dewleta Osmanî li hemberê filehan komkujiyek dest pê kir û bi piranî filehên ermenî û hinek asurî/suryanî yên xirîstiyan û keldanî/nasturî jî kuştin. (Ji bo keldanî û nasturîyan hinek dîrokzan dibêjin ew kurdên xirîstiyan in. Lê belê ev çiqas rast e ez nizanim. Keldanî/nasturî bi tevahî kurdî xeber didin û wekî ermenî û asurî/suryanîyan zimaneke wan ê taybet tune.) Di sala 1915’an de malbatên fileh dibine herêma Govê û li wir wan dikujin. Dema qirkirina filehan dikeve heşê Kêvo, ew xemgîn dibe, digrî.
Vebêjê romanê Kêvo ji Dêrikê dice Diyarbekirê. Ew gelek baş û xweş behsa rêwîtiya xwe dike. Ew li Deriyê Mêrdînê ji otobêsê tê xwarê û xwendevanan bi xwe re di nav bajêr de dide gerandin. Ew behsa bajarê qedîm Amedê dike. Ew dice navenda bajêr, dice Çarşiya Şewitî, Çarşiya Hesinkaran, Mêrga Ahmedê, Çarşiya Mastfiroşan, Mizgefta Pîroz a mezin û hwd.
Nave romanê “Guhar” e. Heta ez nehatim xwendina rûpela 58’an ez nizanibûm ku Guhar navê meta Kêvo ye, ango navê jineka ermenî ye ku paşê bûye misilman, lêbelê qet nimêj û rojî nagire û li gor pîvanên misilmaniyê tevnagere. Di romanê de serborî û serpêhatiya Guharê ku çi tofan hatiye serî, li ber çavên wî çawa însanên fileh û zarokên fileh kuştine û hwd, tê ravekirin. Qalkirina wan kuştinan dil û kezeba mirov dişewitîne. Di romanê de çîroka evîna Seta û Mîgro û kuştina wan jî tê qalkirin. Evîndarên rasteqîn li her derî rastê astengan tên û nagîşin miradê xwe.
Zimanê romanê baş e, lê belê di romanê de di şûna peyva razan, raketin de peyva “veketim” bikar anîye. Di şûna ku bibêje “Xew ket çavên min û ez razam” yan jî raketim, dibêje “Xew ket çavên min û ez veketim.” Gelo ev peyveke herêmî ye û tenê li navçeya Dêrika Çîyayê Mazî tê bikaranîn, yan jî peyveke sînonîma peyva razanê û raketinê ye û bi gelemperî li gelek deveran û herêman tê bikaranîn? Gelo ev peyv bala edîtorê weşanên Ronahî M. Ronahî û redaktorê wê Mem Bawer nekişandiye?...
Di romanê de bûyerên berê yên dîrokî û komkujiya ermeniyan heye, lê buyerên nû tune ne, taswîr kêm in û diyalog, axaftin pir û pir in. Zimanê romanê baş e. Naveroka wê, ravekirina malbateke fileh û vebêjê wê yekî fileh, balkêş e. Belkî ev yekem care ku di romaneke kurdî de leheng û vebêjê romanê fileh e.
Wekî tê zanîn û her wiha di vê romanê de jî diyar e ku kurd û fileh ji hev re dibêjine “Kirîv”. Di romanê de jî tê ravekirin ku di komkujiya filehan de kurdan gelek fileh ji kuştinê xilas kirine. Di navçeya me, di Licê de jî malbata me, kalê min gelek fileh ji kuştinê xilas kiriye û wan parastiye.
Romana filehên Dêrika Çiyayê Mazî hêjayî xwendinê ye û divê ev roman li zimanê ermenî bê wergerandin û li Êrîwanê jî were weşandin.


lokmanpolat2000@yahoo.se


KÜRT DİL KONFERANSI-2

Ekleyen: eyyüp Tarih: 9-03-2012, 23:46
KÜRT DİL KONFERANSI-2

KÜRT DİL KONFERANSINA KATILAN BİR GRUP MİLLETVEKİLİ

KÜRTLER KİMDİR?

Ekleyen: eyyüp Tarih: 9-03-2012, 23:37
KÜRTLER KİMDİR?
KÜRTLER KİMDİR?

KÜRTLER KİMDİR?

Kürtler Hint Avrupa topluluğunun Fars ,Urdu,Belucî ve Peştularıda içine alan İrani ailesine ait Ari bir kavimdir.
Kendilerine mahsusu dilleri olan ,bugün yaşadıkları Kürdistan toprağı üzerinde tarihin başlangıcından beri yaşamakta olan,aynı kaderi paylaşan ve edebi sanatsal ve insancıl bir uygarlık meydana getiren kürtlerçektikleri acı ve hüzünlerle, beraber gurur duyacakları bir tarihsel mirasın taşıyıcılığını yapmış ve Medeniyet kervanının ilerlemesine katkıda bulunmuşlardır.
Kürtler bugün siyasal ve ulusal haklarını elde edemeyen dünyanın en büyük etnik kavmidir.zira 35 -40 milyonluk nüfuslarıyla,Araplar ve Türklerden sonra Ortadoğunun üçüncü büyük kavmi olan ve ülkeleri hem siyasal hem coğrafik olarak parçalanmışlığını sürdüren bu halk büyük çoğunluğunu ulusal ve kültürel haklarını, kabul etmeyen ve varlıklarını inkar edip onları hep asimile etmeye çalışan başka kavim ve ülkelerin siyasal bağımlıları olarak dağınık bir şekilde yaşamaktadırlar.Fakat bütün acı işkence ve gözyaşlarına rağmen dünyanın öteki özgür milletleri gibi haklarının elde etmek isteyen bu halkın ruhunda da özgürlük mücadelesinin meşalesi tutuşmaya devam etmektedir.
Araştırmacıların çoğu Kürtlerin M.Ö.7. yüzyılda kendllerine özgü bir imparatorluk kuran hint avrupa gurubunun bir kolu olan irani aileden ve Ari bir ırk olan ve kürt etnistesinin oluşumunda temel bir rol oynayan Medlerin torunları olduklarında görüş birliği içerisindedir.Kökenleri kuzey avrupa halklarına dayanan kürtler çok eski asırlardan beri Kürdistan’da yerleşiktirler. Bunların M.Ö.7. yüzyıldan evel hangi süreçte buraya geldikleri hususunda farklı görüşler vardır.çoğu araştırmacıların ittifak ettiği görüşe göre kürtler M.Ö.3. binyılın sonlarında orta asyadan gelip Karadeniz ile hazar denizi arasına yerleşmiş, ondan sonra Zagros dağlarının doğu yamaçlarına göç etmişlerdir.Kürtlerin ataları olan Medler iran2ın kuzeybatısında yer alan Urmiye Gölünün güneyine vardıklarında Küçük Med imparatorluğunu (bugünkü Azerbeycan) kurmuş, daha sonra M.Ö. 8. Yüzyılda İran yükseltilerinden göç ederek urmiye gölü ile bu günkü Türkiye sınırları içerisinde bulunan Van gölü arasında kürdistan mıntıkalarına yerleşmişlerdir.
Sovyet bilgin N.C.Marr ‘ın görüşüne göre Küçük Asya Dağlarınıın sakinleri olup başak yerden göç edip gelmedikleri eski yazıtlarda KARDUXİLER olak geçenlerin kürtler olduğu belirtilmektedir.Kürtlerin yurduna giden savaşçı ve tarihçiler onları karduxi,Cudi,guti,Korduên,kaşu, Subaru ve Bakarda gibi farklı isimlerle adlandırmışlardır.Bu isimlerin tümü tekili “Kürt “çoğulu ise “Ekrad” olan aynı kavmin eş anlamlı isimleridir.


kürt dil konferansı

Ekleyen: eyyüp Tarih: 9-03-2012, 20:06

 

kürt dil konferansı

 

Demokratik Toplum Kongresi (DTK) ve Kürdi-Der’in Kürt dilinin sorunlarını tartışmak amacıyla Diyarbakır’da bir konferans düzenledi.

Demokratik Toplum Kongresi (DTK) ve Kürdi-Der’in Kürt dilinin sorunlarını tartışmak amacıyla Diyarbakır’da düzenlediği Kürt Dil Konferansı’na DTK Eşbaşkanı Ahmet Türk, BDP Van Milletvekili Özdal Öçer, BDP Bitlis Milletvekili Hüsamettin Zenderlioğlu ile İran, Suriye ve Irak’tan çok sayıda akademisyen ve dil bilimci katıldı. Katılımcılar saygı duruşunun ardından Kürt marşı olarak bilinen “Ey Rakip”i okudu.

‘SİYASET DİLİ’
Konferansın açılışında konuşan Türk, 4 parça Kürdistan’dan (Türkiye, İran, Irak, Suriye) konukların bir araya geldiği konferansın Kürtler arasında birlikteliğin sağlanması için de önemli olduğunu söyledi. Dil, kimlik, kültür ve siyasetin hepsinin bir biriyle bağlantılı olduğunu kaydeden Türk, “Eğer dil kaybolursa diğer birlikteliği sağlayan konularda büyük sıkıntılar yaşanır. Kürt dili ile eğitim yapmak, Kürt dilinin eğitim ve siyaset dili olmasını ve resmi olmasını istiyoruz. Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç, Kürt dilinin medeniyet dili olmadığını ve eğitim olmayacağını söylüyor. Kürt dili yüzyıllardır medeniyet ve eğitim dilidir” diye konuştu. Türk’ün ardından söz alan konuşmacılardan Suriye’den gelen İzzettin Abdullah, Ortadoğu’da yaşanan Arap Baharı ile birlikte Suriye’de Kürt dili okulları açtıklarını ve 6 yaşından 60 yaşına kadar insanların daha önce yasaklanan Kürtçe eğitim gördüğünü anlattı.
Ey Ragip (Rakip) Marşı
1976’da Kürt şair Dildar yazdı
1946’da İran’da kurulan Mahabat Kürt
Cumhuriyeti’nin resmi marşı

Ey Düşman, dinle düşman, Kürt halkı hâlâ yaşıyor.
Top ateşinden ve felaketlerden hiç yılmayacak.
Kürt gençliği aslan gibi şahlanıyor.
Sarsılmaz cesaretiyle, hayat tacını kanıyla kazanıyor.
Kim söyleyebilir Kürt’ün yok olduğunu!
Kürt yaşıyor, bayrağı yeniden dalgalanacak.
Biz ki Medler´in ve Key Hüsrev’in çocuklarıyız.
Kürdistan’dır daima inancımız ve yaşamımız.
Devrim çocuklarıyız kızıl renkle kutsandık.
Korkmuyor musun ey düşman, kanlı geçmişimizden!
Kürt gençliği daima kurban vermeye hazır.
Ölüme hazır, ölüme hazır, ölüme..

 

 


DataLife Engine